حق بر جنگ ؛ حق در جنگ

حق بر جنگ ؛ حق در جنگ

امروز بین حقوق بشر و حقوق بشردوستانه اگرچه چه همپوشانی های بسیاری وجود دارد ولی مرزبندی های شفافی هم ترسیم شده است. حقوق بشر حقوق ناظر بر زمان صلح است که هر انسانی به صرف انسان بودن از آن حقوق برخوردار است ولی حقوق بشردوستانه حقوق ناظر بر زمان جنگ است و بیشتر به برخورداری انسان های درگیر میدان و عرصه نبرد از یک سری حمایت ها اشاره دارد . در حق بر جنگ jus ad bellum به موضوعاتی چون توجیه جنگ و جنگ عادلانه و اینکه چرا باید جنگ کرد می پردازند اما در حق در جنگ jus in Bello به حقوقی که انسانهای گرفتار در عرصه درگیری دارند . مثلا اولین اصل در حقوق بشردوستانه Humanitarian law تفکیک بین نظامیان و غیرنظامیان است که از آن به اصل تفکیک یا تمایز تعبیر می شود . اینکه طرفین درگیر باید بین افراد نظامی و غیر نظامی تفکیک قائل شوند . همین طور بین اهداف نظامی و تأسیسات با کاربرد نظامی با اهداف غیرنظامی civil باید مرزبندی بگذارند و از هدف قرار دادن انسان ها و شهروندان عادی بعلاوه اماکن آموزشی و مذهبی و بیمارستان ها و مراکز اطلاع رسانی ( رادیو و تلویزیون) به جد اجتناب کنند .
در این زمینه چهار کنوانسیون در سال ۱۹۴۹ در سازمان ملل به تصویب رسید و بعدها در سال ۱۹۷۷ دو پروتکل در تکمیل این کنوانسیون ها مصوب شد و صلیب سرخ بین المللی و کمیساریای حقوق پناهندگان و … متکفل رعایت و نظارت بر اجرای این قواعد توسط طرفین درگیر هستند .
آنچه که بارها جهان تاکنون به وفور شاهد آن بوده است نقض مکرر مواد و قواعد مندرج در این اسناد بین المللی توسط رژیم غاصب و کودک کش صهیونیستی است . این رژیم در حملات خود به غزه و لبنان و سوریه بارها بارها جنایاتی چون حمله به بیمارستان ها ، مدارس ، مساجد ، زنان و کودکان بی گناه مرتکب شده است ولی متأسفانه جامعه جهانی و سازمان های بین المللی بی تفاوت از کنار آن گذشته اند . در حمله و تهاجم گستاخانه این رژیم به سرزمین ایران عزیز باز همه شاهد نقض این اصول بشردوستانه بودند و این رژیم سفاک در حمله به افراد عادی و اهداف غیرنظامی چون سازمان صدا و سیما و یا مراکز ورزشی چون اصطبل پرورش اسب در کرمانشاه بار دیگر اصل تفکیک و تمایز در عرصه نبرد و درگیری را زیر پا گذاشت و برگ دیگری بر دفتر قطور حقوق گریزی های خود افزود . از جامعه جهانی و سازمانهای بین المللی انتظار می رود که با محکوم کردن این توحش ها هر چه زودتر افساری بر لگام این دیوانه بزنند قبل از آنکه خیییییلی دیر شده باشد .

دکتربهزاد حاتم زاده
دانش آموخته حقوق بین‌الملل