سوریه بعداز اسد*دکتر حامد شاهینی

*سوریه بعداز اسد*
انقلاب سوریه و سقوط بشار اسد می تواند به عنوان نقطه عطفی در عملکرد حاکمان کشورهای خاورمیانه تلقی گردد. همچنین این موضوع در تغییر رویکرد آنها نسبت به اعمال سیاست های خود تأثیر جدی خواهد داشت. انقلاب شهری سوریه به طور جدی حاکمیت های بسته را تحت تاثیر خود قرار داده است و روی رفتار سیاسی مولفه های قدرت در کشورها موثر بوده است .اگر اتفاقات سوریه نتواند به اصلاح رفتار سیاسی حاکمان کشورهای شبیه به سوریه نگردد بی شک به انقلاب شهری سوریه گرفتار خواهند شد یا خواهند کرد.
اگر انقلاب سوریه از جنس انقلابات قارچی و احساسی باشد باید بپذیریم که با خاموش شدن التهابات جامعه ، مطالبات آن نیز فروکش خواهد کرد و بار درب بر همان آشیل و حتی بدتر خواهد چرخید.
مگر انقلاب عظیم مشروطه ایران در زمان هایی که خیلی از ملل منطقه به آن حد بلوغ مردم ایران نرسیده بودند شکل نگرفت تحول خواهی که به تشکیل پادشاهی مشروطه و مجلس ملی انجامید به علت نهادینه نشدن فعالیت های حزبی با فروکش کردن التهابات و مطالبات مردم منحرف و فرصت طلبان صاحب همه خون ها و جانفشانی هایی شدند که در راه اعتلای وطن فدا گردیده بود با کمال ناباوری فرصت طلبان آن را به دیکتاتوری رضاخان رسید!
همینطور مگر انقلاب مردم افغانستان با دخالت از بیرون با چند هزار سلفی به حکومت سراسر فاشیستی طالبان ختم نکردند .
اینجا نیز وقتی اتاق فراماسونری جهان به این نتیجه رسید که اکثریت مطلق مردم سوریه خواهان تغییر کلی در نظام این کشور هستند و حاکمان کشور سوریه نیز در این چند دهه هیچ برنامه ی توسعه و پیشرفت برای مردمانشان ندارند با تأسیس یک گروه مسلح و آموزش چند هزار از جوانان و پشتیبانی آنها از بیرون با حول دادن آنها باعث تخریب سیستمی می شوند که رمقی از آن نمانده بود و خود سقوط خود را از پیش پذیرفته بود .
اگر این چند سال نیز سوریه سر پا بود تنها ایران بود که صادقانه بدون چشم داشتی حاکمیت سوریه را حمایت کرده بود. حمایت ایران از بشار اسد تداعی حمایت پدر بشار در زمان جنگ نابرابر ایران با عراق بود .

بر عکس حمایت ایران ، چند کشور استعماری آمریکا ، روسیه ، ترکیه به قیمت غارت اموال و سرمایه های آینده فرزندان این کشور از بشار اسد حمایت کردند و بعداز مکیدن تمامی املاح و کانی های این سرزمین چون خوناشام، کنار ایستادند تا سقوط نماید .
البته کاملا پیدا بود استعمارگران هم سر در توبره داشتند و هم آخور !!
در حالی که در اتفاقات داخلی بی طرف بودند در بیرون گروه سلفی موسوم به تحریر الشام یا همان النصره را تحریک و تقویت و حمایت می کردند تا خود را در پیروزی آنها شریک نمایند و با حمایت آنها از این گروه مسلح هم ماندن خود را در سوریه موجه کردند هم هرچه تا الان بردند را بی خیال خواهند شد و هم راه را برای بردن بیشتر باز می کنند! بله عاقبت مردمان کشورهای جهان سوم این هست . عمق فاجعه اینجاست ترامپ در یکی از آخرین سخنرانی های خود اشاره می کند در خاورمیانه مردم عربی را می بینید سال هاست با هم می جنگند و نه پیروز شدند و نه هدفی دارند پس به ما حق دهید آنها را بکشیم و منابع آنها را ببریم و این یکی از راههای درامد ماست !!!

حال سوریه یکی از همان نقاطی است که مصداق سخنان ترامپ است .
این کشور هم اکنون بسان میوه ایست که آب آن گرفته شده و تفاله ای از آن بیش نمانده است. اینک این تفاله در دستان جوانانی خام و بی تجربه که سرمست و مغرور از شکست یک دیکتاتوری، افتاده است اگرچه کارشناسان علوم سیاسی به خوبی می دانند سوریه مانند یک درخت بی بری بود که در پاییز خشکیده خویش از درون پوکیده بود و قبل از اینکه از حریف شکست خورد در این بازی از خود باخته بود !
گردانندگان این بازی به خوبی می دانند حالا که سوریه سقوط کرده بود تحریر الشام بزک کرده باشد بهتر از داعش خوناشام است تا چپاول این سرزمین با آرامش و لبخند باشد !؟
این درد کهنه جهان سومی میراث ملت هاست و دائما تولید و باز تولید می شود تا دو باره یک گروه دست نشانده ، میراث دار همه جانفشانی ها و قلم فرسایی ها و زندان های این مملکت شود!
از آنجا که مردمان این کشور به سبب نزدیکی با غرب افکار روشن تری زدیکتری نسبت به مردمان شرقی به غرب دارند و همین بود با اوصافی که مطرح کردیم در مرحله قبل داعش با آن شکل و شمایل را استفراغ کردند اینک اگرچه نسبت به تغییرات حکومت در سوریه خوشحال هستند ولی در رفتار بعداز این حوادث آنها به وضوح دیده می شود که از نتیجه این نوع به اصطلاح انقلاب مردد هستند و آینده این سقوط را فعلا به روشنی دریافت نکرده اند. در صورتی که گروه تحریر الشام نتواند رفتار سیاسی و فرهنگی خود را به عامه مردم نزدیک نکند بی شک با چالش روبرو خواهد شد.
دنبال کردن رفتار سیاسی تحریر الشام‌ گروه مسلح اصلی فتح دمشق نشان می دهد دقیقا آنچه از طرف ترکیه به آنها دیکته می شود تکرار می کنند و شاید همین عامل پیروزی و استقبال نیم بند مردم از آنهاست ولی پر واضح است رهبران این گروه به گفته خودشان جهادی اینقدر بی تجربه می باشند که بعداز سقوط کامل حاکمیت مستقر در سوریه تا هفته های اول نتوانسته بود مدیریت کامل کشور و حتی پایتخت را به دست بگیرد. ورود کشورهای غربی و سپس عربی در تعامل با گروه جدید حاکم بر سوریه باعث شد تا محمدالجولانی لباس رزم را از تن در آورده و خود را به عنوان رهبر خود خوانده این کشور معرفی نماید! بعداز فروکش کردن التهابات سوریه، محمدالجولانی در یک حرکت حرفه ای دست به سفر دیپلماتیک به خارج از کشور نیز زد که به آرامش این کشور کمک شایانی نمود ولی در صورتی که نتواند یک مدل پایدار جهت توسعه و رفاه عمومی سوریه ارایه ندهد این ماه عسل روزی به پایان خواهد رسید .
لازم بیاد توریست که بعداز سقوط دولت صحبت الله مجددی رییس جمهور افغانستان این دومین انقلاب رسانه هاست که در خاورمیانه این بار با قدرت نرم فضای مجازی شکل می گیرد. ارتش و نیروهای وفادار اسد و خود اسد و اطرافیانش قبل از میدان ، تسلیم جنگ فضای مجازی که جلوتر از میدان جنگ بود، شدند!
با وجود آنکه چندین گروه اپوزیسیون ریشه دار سوریه سال هاست که فعالیت سیاسی می کنند این گروه تحریر الشام‌ است که به عنوان فاتح اصلی انقلاب سوریه جلودار است!بنابراین اگر این گروه در مستی و غرور این پیروزی کاذب غرق نشود و از سوار اسب سفید قدرت پایین آید و بتواند با تعامل نظر تمامی گروههای سوری را به مشارکت در آینده سوریه جلب نماید موفق خواهد شد.
هادی البحری رییس ائتلاف دموکراتیک اپوزیسیون سوریه در ترکیه اخیرا گفته است به دنبال تشکیل یک کشور فراگیر دموکراتیک با مشارکت همه اقوام سوری با انتخابات زیر نظر سازمان ملل هستیم این پیشنهاد می تواند در راستای کاهش تنش در آینده باشد . با این اتفاقات اکنون سه سناریوی مهم ذیل را می توان برای آینده کشور سوریه بعداز اسد متصور شد:

۱) حکومت اسلامی :
اگر این گروه قلیل تحت نام تحریم الشام‌ بتواند تمامی نیروهای دخیل در انقلاب سوریه را کنار بزند و به تنهایی از پایین بودن فتیله فعالیت سایر گروهها استفاده نمایید و صاحب همه غنایم این تحولات شود بی شک سراغ تشکیل حکومت اسلامی خواهد رفت اگرچه در کوتاه مدت می تواند سران این تفکر در قدرت و شادی آن غرق شوند ولی از آنجا که دین مبین اسلام بی شک از طرف لااقل عده ای مورد ملعبه قرار گرفته تا لذات دنیوی را به کام کشند لذا در بلند مدت این نوع حاکمیت با تبلیغات سو غرب و مخالفان می تواند مردم و کشور سوریه را به قهقرایی بس خطرناک پیش برد که جز تنش و اصطکاک و ارتجاع و رادیکالیسم و آسیب دینی عاید دیگری در پی نخواهد داشت .
واضح است که رفتار سیاسی این مدل حاکمیت سازگار با جامعه پویای سوریه که به سبب همسایگی با غرب یک پا در آن ور آب دارد و به سبب خط ایدیولوژی عربی یک گام این ور آب دارد ته این خط با توجه عدم اصلاح پذیری گروه رادیکال حامی این تفکر درگیری و انشقاق و ریزش این مدل خواهد بود.
۲)جمهوری فدرال :
با توجه به داشتن چند ملیت بزرگ عرب، کرد و …در سوریه احتمال آن دارد که با نفوذ آمریکا یک مدل جمهوری فدرال با سه ایالت عمده کردی ، عربی ، سوری تشکیل گردد.این مدل در صورتی دست دخالت بیگانگان در آن قطع گردد، می تواند کمترین تنش را داشته باشد.
آمریکا این مدل را در کشور عراق مابین کردها و شیعیان و سنی ها اجرا نموده است تقریبا مرز بین این بخش ها به صورت نامریی تشکیل شده است به نوعی چون تکیه بر انتخابات و آرا مردم می باشد تبعات و تنش های آن کمتر است اگر یک دولت مرکزی مقتدر در کشور تشکیل گردد یا مردم به فهم مشترک در اتحاد عمومی برسند تا از تجزیه جلوگیری نماید شاید کمتر از تنش و خشونت برخوردار باشد.
۳)جمهوری دموکراتیک :
این مدل بهترین نوع حاکمیت است که مبتنی بر انتخابات و آرا عمومی و شایسته سالاری است.
لزوم موفقیت در این سیستم توسعه همه جانبه از جمله فرهنگی مردم است که بپذیرد با آرا مردم هر فرد شایسته ای فارغ از هر نوع دین و عقیده و زبان و مرام می تواند در مدت محدود بر آنها حکومت نماید . در جوامعی که تعصبات ایلی و قبیله و مذهبی ای بر انتخاب آنها غلبه می کند سیستم دموکراسی را با چالش روبرو می سازد .
از گفته اپوزیسیون و رهبران تحریر الشام بر می آید به دنبال تاسیس جمهوری دموکراتیک اسلامی هستند این مدل برآمده ای از مدل ترکیه و مخلوطی از دموکراتیک غربی است در صورتی که در یکسال پیش رو رهبران موقت انقلاب سوریه در قامت یک رهبر فرهنگی این مسیر را شفاف سازی نموده و با یک همه پرسی روشن مسیر را ترسیم نمایند می توانند یک مدل از حاکمیت پایدار در سوریه را راه اندازی نمایند .