آنسوی ایران، قلب های مشتاق وطن در جشن و سرور

آنسوی ایران، قلب های مشتاق وطن در جشن و سرور

پس از چهل روز نبرد سخت نفس‌گیر و پایمردی ایرانیان در مقابل قدرتمندترین ارتشهای جهان و متجاوان بی رحم ، و چند روز پس از برقرار شدن آتش بس فی‌مابین، دوست عزیزی که برادرش بیش از پنج دهه است که مقیم آمریکاست ، از قول برادرش نقل کرد که: ” پس از مقاومت ایران و پذیرش آتش بس توسط ترامپ، ایرانیان مقیم ایالات متحده جشن بزرگی بر‌پا کردند و شادمانه از این افتخار ایرانیان پای‌کوبی کردند که نظیرش را در این مدت که ساکن آمریکا هستم، ندیده بودم.”
بی تردید این روایت، مصداق ضرب‌المثل ایرانی مشت نمونه خروار است، و چه بسا این سرور و سرشاری حال یرانیان سراسر جهان باشد، و هست .
شنیدن این داستان مرا به یاد مقاله دکتر سید حسین نصر، استاد و نویسنده سرشناس ایرانی دانشگاه هاروارد انداخت ، او که پیش از انقلاب رئیس دانشگاه شریف و رئیس دفتر فرح پهلوی بوده واز چهره های علمی و فرهنگی سرشناس، محسوب میشود در مقاله خواندنی که در پاسخ به هانیتنگتون، نظریه پرداز معروف ، و صاحب نظریه معروف” نبرد تمدن ها ” که در دوره ریاست جهوری بوش پسر مبنای سیاست خارجی آمریکا و مقدمه حمله به افغانستان و عراق شد ، نوشته است، نکاتی را یاد آور شده که امروز گشایشگر است وقابل تاُ مل برای ما .
دکتر نصر در این مقاله ضمن نقد عالمانه و رد نظریه جنگ تمدن ها ، و نظریه سازی نامیدن کار هانتینگتون، باغیر علمی شمردن چیدمان تمدن های حال حاضر، وجود تنوع تمدن ها را پذیرفته ، و در آخر مقاله خود گریزی هم به روحیات ایرانیان خارج نشین و حال احساس وطن دوستی ایشان زده ، و نخبگان سیاسی و علمی ایران را در این دوره خطیر ، یادآور مسئولیت تاریخی خود و هوشیاری آنان در قبال این روند شده است.
وی می‌نویسد: ” ما در دورانی رشد کردیم و بالنده شدیم که نیروی ملی‌گرایی قوی‌ترین نیرو ها بود، البته نیروی ملی‌گرایی ما با ملی‌گرایی در کشور ترکیه و کشور های عربی، تفاوت بسیار دارد. در ایران آن ناسیونالیستی که از اروپا برخواست و فراگیر شد و طبق آن نظریه، ملت توسط یک مرز تعریف می‌شود و خارج از آن مرز را بیگانه بداند، نیست، بلکه وطن پرستی سنتی مبتنی بر اعتقاد خیلی عمیق به فرهنگ ایران و ایران زمین به معنای وسیع آن است که مرز های آن خاکی نیست. اگرچه با آب و خاک ایران زمین کاملا مرتبط است. یعنی وطن بزرگ فرهنگی ایران.”
دکتر نصر می‌نویسد: ” ایرانی ها برعکس نوعی لا‌ابالی گری ظاهری که بعضا نشان می‌دهند، علاقه عمیقی به وطن خود دارند، و به همین دلیل یکی از بدترین مهاجران بوده اند، زیرا هرجا که می‌رفتند فورآ دلشان برای ایران تنگ می‌شد و میل به بازگشت داشتند.”
وی می‌گوید در تاریخ چند هزارساله کشور ما، مهانران ایرانی به خارج از وطن بسیار کم بوده اند و برای ایرانیان همیشه یک پیوند بسیار عمیق عاطفی با فرهنگ و هویت ایرانی وجود داشته است.
وی این هویت ملی و میهنی را مهم ترین ابزار مبداند که در طول تاریخ مانع سلطه بیگانه‌ا
بر کشور ما شده است، به خصوص برای ممانعت از استیلای غرب علیه ایران.
اما دکتر نصر معتقد است که در عصر جدیدی که از پس هویت تمدنی در حال شکل گیری است، شایسته است ایرانیان در عین عشق و اشتیاق به وطن، نوعی وطن دوستی ایجاد شود که عشق به ایران فعلی ،ارتباط نزدیکی پیدا کند با سایر اعضای فرهنگی ایران زمین و کشور ها و ملل مسلمان که صاحب یکی از درخشان ترین تمدن های جهان هستند.
این نزدیکی هم وظیفه است و هم منافع دو سوی ، و هم ابزاری موثر که مانع از سلطه غرب می‌شود، زیرا که غرب دو چیز از ما می‌خواهد؛
یکی نفت و دیگری درآمد نفت ، و به شدت در توهم وترس است که این تسلط او ، ومنافع سرشار آن زوال نگیردد. چه این فروپاشی هژمونی قدرت آنها را به دنبال دارد.
دکتر نصر در آخر ضمن یادآوری خطر نظریه تمدن ها، معتقد است این دیگر نظریه پردازی نیست، بلکه نظریه سازی است با هدف تهدید و فشار بر مسلمانان که ایران هم بخشی از تمدن اسلامی به شمار می‌رود.
وی در پایان مقاله اش تاکیید می‌کند :
به تدربج دو نوع انسان متمایز از یکدیگر ، بر روی کره زمین پدید می‌آید. یکی انسان معتقد به خداوند، و دسته دیگر ، خدا ناباوران، و هیچ آشتی ای بین آنها نبوده، نیست و نخواهد بود و اگر هماوردی باشد، بی تردید جنگ کافران و مومنان خدا خواهد بود، پس اتحاد بیشتر بین دین باوران هم در درون تمدن ها و هم ورای مرز های تمدنی موجود، ضروری است.
مراد حدادیان