نظام عظیم تعلیم و تربیت با نظام نحیف رفاه و معیشت !!! به قلم دکتر حامد شاهینی

دستگاه عظیم تعلیم و تربیت کشور با حدود یک میلیون نفر کادر اداری و آموزشی در خدمت حدود ۱۵میلیون دانش آموز ، بزرگترین دستگاه دولتی است که به صورت مستقیم و غیر مستقیم با اکثریت جامعه در ارتباط می باشد بدین ترتیب نزدیکترین سازمان به خانواده ها و موثرترین نهاد فی مابین مردم و حاکمیت، آموزش و پرورش می باشد.بنابراین راه توسعه پایدار یک کشور از آموزش و پرورش می گذرد.
با مطالعه روند توسعه کشورهای پیشرفته در می یابیم که مهم‌ترین نهادی که برای توجه در اولویت قرارگرفته است نظام آموزش کشور است. کشور ما نیز به عنوان یک کشور در حال توسعه راهی به جز پرداختن بی کم و کاست به این دستگاه ندارد.
خرد جمعی دنیا به این نتیجه رسیده است که برای کاهش هزینه های سایر بخش های دیگر، کاهش بزه های خیابانی ، کاهش خشونت ، کاهش طلاق ، بالا بردن آستانه تحمل، کاهش اعتیاد ، کاهش خشونت و….باید برای ارتقاء آموزش کشور هزینه نماید و به صورت علمی و روانشناسی به صورت زمانمند در در آموزش و پرورش برنامه ریزی نماید.
این مقدمه کوتاه را آوردم تا نشان دهم برای رسیدن به یک جامعه
ایده آل راهی به جز آموزش و آموختن مهارت های عملی فردی در سنین پایه نداریم.
سازمان های بین المللی که هر چند سال یک بار با ارزیابی آموزش و پرورش های دنیا به عمل می آورند و به صورت رنکینگ هایی بین المللی انتشار می یابد، کشور ما وضعیت مناسبی ندارد همچنین در آخرین ارزیابی مرکز مطالعات جهانی تیمز و پرلز از دانش آموزان کشورهای جهان در بین 58 کشور صاحب آموزش و پرورش با برنامه، به ایران هشدار داد که بیش از ۶۰ درصد دانش آموزانش با محتوای دروس خود بیگانه اند یعنی حدود ۷۰ درصد دانش آموزان ایرانی بیسواد هستند! و این یک زنگ خطری جدی می باشد.
البته بدیهی است با عنایت به اینکه برنامه های ما ملی اسلامی است واضح است به استثناء ارزیابی های آموزشی با مسیر سایر اهداف جهانی متفاوت می باشد حال با توجه به ارتباطات نسل جوان با همتاهای خود در سایر ملل، همچنین با عنایت به ادامه تحصیل بعضی از دانش آموزان در سایر کشورها ، به نظر می رسد جهت کاهش فاصله ها و جلوگیری از آسیب های ناشی از این موضوع یک برنامه همه جانبه برای اجرا طراحی نمود.
بنابراین آموزش و پرورش ایران به یک تحول جدی نیازمند است و متاسفانه تا کنون سند اجرایی برای تحول بنیادین در آموزش و پرورش که آخرین سال برنامه ای خود را طی می کند نتوانسته است این دستگاه پهن پیکر را متحول نماید.
تحول در یک دستگاه بوسیله نیروهای آن رقم می خورد.حال به نظر شما با نیروهایی که کمر آنها زیر بار فقر دوتا شده است و درد او بیشتر از فقر از فرق است! می توان این نهاد آموزش را متحول کرد !؟
با نیروهایی که دائم در جریان سیال اطلاعات بوسیله زن و فرزند و همسایه و بقال سرکوچه و همه و همه در کفه قیاس قرار می گیرد آیا انگیزه ای در وجودش برای تحول می ماند !؟ وقتی که بالاترین مقام این وزارت روزی می گوید دیگر روزگار یک شغل و حتی دو شغل نیست بنابراین معلم ها باید به فکر حداقل شغل دوم باشند تا بتوانند زندگی خویش را مدیریت کنند به نظر شما دغدغه اصلی این مسئول یا این معلم تربیت و آموزش می شود !؟
اگر می خواهیم مسیر توسعه کشور را پایدار کنیم باید به مسیر توجه به رفاهیات نیروهای آموزش و پرورش برگردیم. در ادامه به بعضی از رفاهیات که برای نیروهای انسانی آموزش و پرورش ارائه می گردد را مرور می کنیم:
عزت و احترام:
الف: در مثل است که می گویند احترام امامزاده به متولی آن است یعنی اگر می خواهیم احترام و عزت فرهنگیان را زنده یا افزایش دهیم ارتقاء مقام متولی آن یعنی وزیر است. اگر قرار هست تحولی در خور شایسته در دستگاه تعلیم و تربیت ایجاد گردد بهترین حالت آن است که وزیر آموزش و پرورش به عنوان معاون رئیس جمهور نیز ارتقاء یابد تا هر گونه طرح و برنامه این وزارت دارد و از زبان وزیر ارائه می گردد ؛ در هیئت وزیران با آن مخالفت نگردد .

ب: دومین موضوع مهمی که می توان در قالب رفاهیات از آن نام برد عزت و احترام فرهنگیان است که این روزها در جامعه بسیار خدشه دار شده است، این احترام بر نمی گردد مکر اینکه در صدر تا ذیل این کشور با راندن کلام در راستای ارزش گذاری واقعی به این قشر خدوم ، همچنین با ایجاد سیاست های تشویقی می توان در یک پروسه زمانی آن را زنده کرد. نقل است در فرانسه معلمین کلیه سطوح تحصیلی لباس های (یونیفرم) به رنگ قهوه ای می پوشند تا تمامی جامعه آنها را بشناسد و در صورت برخورد به آنها ادای احترام کنند در مترو یا اتوبوس و بلیط های سفر ….انها رایگان و در صف های مغازه و….در اولویت قرار دارند.چون این جامعه اعتقاد دارد زمان برای معلم ارزشمند است و نباید هدر رود.
صندوق ذخیره فرهنگیان: این صندوق با سرمایه هنگفت و صدها میلیارد سود در سال چه خدمتی در راستای رفاه فرهنگیان انجام

داده است !؟ آیا تاکنون بیلانی از آن که سود آن به اعضای آن منتقل شود ارایه شده است!؟ چرا این صندوق با حجمی چند برابر صندوق های شبیه به خود سایر ادارات نمی تواند خدماتی در تراز آنها به اعضای خود ارائه دهد !؟ آیا کسی از هدف ایجاد این صندوق با داشتن دهها هلدینگ بزرگ اقتصادی، وسود میلیاردی اطلاع دارد !؟
شاید کسانی که روزی به دنبال تاسیس بانک رفاه فرهنگیان با سرمایه این صندوق بودند از میان ما پر کشیده اند روحشان شاد ولی سلام ما را به آنها برسانید و بگویید:
با سرمایه ما در صندوق ذخیره بانک سرمایه و دانش در هاله ای از ابهام را تشکیل دادند و الان نیز دانش آن حذف و به بانک سرمایه در خدمت اهالی پول سرمایه می باشد و به کلی صورت مسئله پاک شده است.
آن نیروی جوان ماده ۲۸ یا مربی برون سپاری یا تازه استخدامی که جدیدا به جمع محزون ما پیوسته است چه می داند که بر سر ما چه گذشته است !؟
و باز بگویید :
بشکست اگر دل من، به فدای چشم مستت
سر خمّ می سلامت، شکند اگر سبوئی
بیمه تکمیلی : بیمه دانا یا معلم مهم اینست که کی مسئول باشد تا به کدام سمت گسیل شود. یعنی به سمت معلم رود یا دانا یا شاید بیمه ای دیگر البته من مانند دیگران بدبین به نحوه امتیاز دهی آنها نیستم !؟
با این همه تعریف و تمجید که دفاتر مرکزی بیمه از نحوه خدمات می کنند باید در عصر نوین کوانتم و شبکه های اطلاعاتی چون عصر حجر در این مطب و آن داروخانه و این دفتر بیمه خواهش و تمنا کنیم تا برگه ای برای شندرغازی را تایید کنند آن هم معلوم نیست که چه زمانی با چه میزانی پرداخت نمایند!؟ یعنی با وجود 380 هزار نفر نیروی اداری یک نفر پیدا نشد که پیشنهاد دهدطرف های قرار داد را برخط به بانک داده ای آموزش و پرورش وصل نمایند تا به صورت هوشمند این فرآیند انجام گردد !؟ واقعا سزاوار است در زمانی که فرهنگی در حال درگیری با بیماری یا کسالتی می باشد گوشه ای از ذهنش درگیر و استرس تایید و نامه تکمیلی بیمه دانا باشد و در هر مطب و داروخانه دائم بخواهد که آقا یا خانم لطفا برگه معرفی یا تایید می خواهم!

تسهیلات
الف: وام های بانکی
این همه حقوق پرسنل عظیم آموزش و پرورش به بانک های ملی واریز می گردد و به صورت قطره چکانی هزینه می گردد در قبال آن چه امتیاز قابل توجهی جهت تسهیلات به فرهنگیان ارایه می گردد!؟ چرا باید حتی اگر تعداد قلیلی از همکاران با مراجعه به بانک ها جهت دریافت وام های محدود با بازخورد منفی و نگاه معنی دار اهالی پول و ثروت چنان مواجه می شوند بطوری که ته مانده انگیزه ای هم اگر در وجود آنها مانده باشد را می خشکانند!؟
ب: اسکان و باشگاه های فرهنگیان
اسکان و ناهار و شام و سایر مقولاتی که در این مسیر می گنجد حداکثر با 10% تخفیف به فرهنگیان محترم ارائه می گردد که زیاد با مراجعه کنندگان عادی توفیری ندارد ! با مقایسه با سایر ادارات با تخفیف 40% و حتی 50% حتی بیشتر ارائه می گردد برای هر انسان عادلی به جزء نبود عدالت در توزیع امکانات عمومی و ایجاد بدبینی نمی توان برداشت دیگری داشته باشد.
بازنشستگان: در این نظام پهن پیکر هر عضوی از آن بازنشسته می گردد اگرچه از نگاهی آزاد می باشد ولی به تعبیری دیگر کاملا رها می شود و تقریبا می توان گفت حمایت آنچنانی یا رسیدگی خاصی از آنها نمی گردد تا در سطح جامعه رها شوند و هر کدام جهت پر نمودن چاله های زندگی خویش به سمت کاری رود و بوق بدست بنالد و بنالد نه از روی دردسر بلکه سر درد !
نکته پایانی:
در پایان خیلی از موضوعات دیگری وجود دارد که از بیان آنها معذور هستیم ولی خانواده عظیم آموزش و پرورش اگرچه نیروهای آن زیاد ولی هرگز زیادی نمی باشند و ثابت کرده اند در سر بزنگاه ها همیشه پشتیبان این میهن و حق و حقوق مردم بوده و در طول تاریخ سمت مردم ایستاده است و برای سربلندی این میهن نقش خود را به عنوان راهنما و پرچمدار بازی کرده است. تافلر آینده پژوه معروف جهان در کتاب برای فردا می گوید: هزینه کرد برای آموزش و پرورش در عصر نوین دیگر ضررکرد به حساب نمی آید بلکه سرمایه گذاری تلقی می گردد. ما هم برای ایران آباد با کمترین آسیب برای آینده فرزندان این آب و خاک باید با تخصیص اعتبار مکفی و تصویب رفاهیات مناسب برای دستگاه تعلیم و تربیت گام بر مسیر توسعه پایدار برداریم در غیر اینصورت با این نظام نحیف رفاه ومعیشت نمی توان نظام عظیم تعلیم و تربیت را به سر منزل مقصود برسانیم.