گزارش تراز تجارت خارجی کشور در سال ۱۴۰۳ نگاهی به اطلس پیچیدگی اقتصادی ایران

گزارش تراز تجارت خارجی کشور در سال ۱۴۰۳

نگاهی به اطلس پیچیدگی اقتصادی ایران
به قلم دکتربهزادحاتم زاده
مجموع تجارت خارجی غیر نفتی کشور در سال گذشته با گرد کردن اعداد اعشاری قریب ۱۳۰ میلیارد دلار بود که از این میزان ۷۲ میلیارد دلار ارزش صادرات و ۵۸ میلیارد دلار هم ارزش واردات به کشور بوده است . بنابراین حدود ۱۴ میلیارد دلار تراز تجاری کشور منفی بوده یعنی واردات ما بیش از صادرات ما بوده است.
نکته حائز اهمیت محدود بودن تنوع کشورهای صادراتی هدف بوده که هفت کشور چین و عراق و امارات و ترکیه و پاکستان و افغانستان و هند هستند و مقصد حدود ۹۰ درصد صادرات غیرنفتی ایران هستند !
اما نکته قابل توجه تفاوت وزنی چشمگیر حجم وزنی صادرات و واردات ایران است . وزن صادرات ایران ۱۵۲ میلیون به ارزش ۵۸ میلیارد و وزن واردات ایران ۳۹ میلیون تن به ارزش ۷۲ میلیارد دلار می باشد . یعنی ارزش هر تن صادرات محصولات ایرانی ۳۸۱ دلار بوده در حالیکه ارزش هر تن واردات کالا ۱۸۴۶ بوده است !
یعنی هر تن صادرات محصول و کالای ایرانی تقریبا ۱۵ درصد ارزش هر تن واردات کالاهای خارجی به کشور می باشد .
این تفاوت و تفاضل ارزش کالاها را در شاخصی تحت عنوان شاخص پیچیدگی اقتصادی یا
Economic Complexity index
ارزیابی می کنند . شاخص پیچیدگی اقتصادی یعنی میزان دانش نهفته در تولید یک کالا یا محصول . لذا برای جبران این فاصله و تقریب ارزش محصولات ساخت ایران به کالاها و محصولات خارجی باید شاخص پیچیدگی اقتصادی خود را ارتقاء دهیم .

بهزاد حاتم زاده
کارشناس سازمان صنعت معدن و تجارت استان